Individual differences in subjective experience: The key to understanding perception

Het NWO project ‘Individual differences in subjective experience: The key to understanding perception’ (Open Competitie SSH-M beurs) gaat over individuele verschillen in mentaal voorstellingsvermogen en in sensorische gevoeligheid.

Individuele verschillen in waarneming en beleving

Hoe wij de wereld in ons hoofd zien

Niet iedereen kan zich dingen even goed voorstellen. Sommige mensen hebben nauwelijks of geen vrijwillig mentaal beeld in hun gedachten. Dit wordt aphantasia genoemd. Aan de andere kant zijn er mensen met een zeer levendig en gedetailleerd voorstellingsvermogen, wat hyperphantasia wordt genoemd. De meeste mensen bevinden zich ergens tussen deze twee uitersten.

Verschillen in gevoeligheid voor prikkels

Ook in sensorische gevoeligheid bestaan grote individuele verschillen. Sommige mensen merken kleine details in hun omgeving snel op en raken relatief snel overprikkeld. Anderen zijn juist minder gevoelig voor externe prikkels en ervaren hun omgeving als minder intens.

Wat dit betekent voor waarneming en verwerking

In dit project onderzoeken Marloes Mak en Katerina Christodoulou hoe deze verschillen invloed hebben op de manier waarop we informatie verwerken en de wereld waarnemen. Daarbij staat de vraag centraal welke rol mentaal voorstellingsvermogen speelt in dit proces.

We kijken onder andere naar mensen met aphantasia en hyperphantasia, en naar de manier waarop hoogsensitieve personen informatie verwerken.

Van cognitieve verschillen naar breder begrip van het brein

Door deze individuele verschillen beter te begrijpen, willen we inzicht krijgen in mogelijke voor- en nadelen ervan voor informatieverwerking in het brein. Uiteindelijk kan deze kennis bijdragen aan een beter begrip van veranderde waarneming bij psychiatrische aandoeningen, zoals autisme, waarbij prikkelverwerking vaak anders verloopt.